| ส.ค.ส.—ส่ง “ความสุข” |
 |
 |
 |
| Sunday, 01 February 2009 23:11 |
|
เมื่อถึงปีใหม่แต่ละปี ผู้คนส่วนใหญ่ส่ง “ความสุข” ให้กันด้วยการ์ดอวยพร ส.ค.ส. ให้ของขวัญ หรือเยี่ยมเยียนสร้างความชื่นมื่นให้กับผู้ให้และผู้รับได้ในช่วงเทศกาลนี้ เราส่งความสุขแก่กัน เราต่างต้องการความสุขกันใช่หรือไม่ ไม่ว่าเราอยู่ในตำแหน่งหน้าที่อะไรในองค์กร ประธานกรรมการบริหาร พนักงานหรือ แม่บ้าน อะไรหรือคือความสุข
ท่านดาไลลามะกล่าวว่า เมื่อ เราสงบสุขภายใน ชีวิตของเราจะมีความสุขเพิ่มขึ้นมาโดยธรรมชาติ เห็นได้ชัดว่าความสันติและความสุขในชีวิตเราเกิดจากภายในไม่ใช่ภายนอก การสอนให้ปรับเปลี่ยนจิตใจหรือ Transforming the mind จีงเป็นวิธีมีสุขที่ลึกซึ้งทีสุดดังที่ท่านดาไลลามะกล่าวในการสอนหลักธรรมใน The Lamrim Chenmo Synopsis พวกเราหลายคนคิดว่าความสงบสุขมากจากเงิน ชื่อเสียง อำนาจและความสัมพันธ์ ท่านดาไลลามะกล่าวว่าเป็นความคิดที่มองเพียงระยะสั้นและเหมือนสัตว์โลกทั่วไปที่ต้องการความมั่นคงในการอยู่ร่วมในหมู่สัตว์ด้วยกัน สัตว์รู้สึกสบายเมื่ออยู่ในทุ่งเขียวขจีและแหล่งน้ำอุดมสมบูรณ์ ไม่มีอันตรายรอบข้าง ถ้าเราคิดว่าความสุขขึ้นกับวัตถุ เช่น บ้าน ทรัพย์สิน ชื่อเสียงและครอบครัว เราก็เหมือนเช่นสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นเพียงความคิดที่แคบ ถ้าเราสามารถรักษาความสงบของจิตใจได้แม้ในช่วงเวลาที่โชคร้ายหรือสภาพการณ์ที่ย่ำแย่ นั่นจึงจะเป็นข้อแตกต่างของมนุษย์ เป็นสัญญาณของความฉลาด สัตว์วิ่งหนีเมื่อชีวิตพบอันตราย ถ้าเราทนต่อความยากลำบากภายในและภายนอกไม่ได้เราก็เหมือนกับสัตว์ทั่วไป เราน่าจะฉลาดกว่าถ้าเราสามารถเปลี่ยนแปลงความเจ็บปวดของการเกิด ความแก่ ความเจ็บ ความตายตลอดจนความโชคร้ายทั้งหลาย เป็นความแข็งแกร่งแทน ซึ่งสิ่งมีชีวิตอื่นไม่ใช่ว่าจะทำได้ สิ่งทีน่าสนใจคือ ไม่ว่าเราจะสุขภาพดี ร่ำรวย มีเพื่อน มีญาติที่ดีอย่างไรก็ตาม จิตใจของเราก็ยังถูกรบกวนด้วยอารมณ์ทางลบที่ถูกจุดประกายด้วยสาเหตุเล็กๆได้อยู่นั่นเอง และคงจะยังเป็นอย่างนี้เรื่อยไปถ้าเราไม่สามารถคิดได้อย่างถูกต้อง ความทุกข์มาจากจิตใจที่ไม่เชื่อง (untamed mind) สาเหตุสำคัญคือความคิดและอารมณ์ที่ขุ่นมัวเศร้าหมอง (afflictive thoughts and emotions) ซึ่งเกิดจากการเห็นผิดในความเป็นตัวตนของเรา หรือการจับยึดในความเป็นตัวเรา (grasping at a ‘self’ or ‘ego’) เมื่อเราดูให้ละเอียด เราจะพบว่าจิตใจที่มีการจับยึดในตัวตนนั้นรับรู้สิ่งต่างๆผิดพลาดหรือบิดเบือนไป...ไม่น้อยทีเดียว ดังนั้นในการตัดรากของต้นไม้แห่งความทุกข์นี้ออกไปคือการตัด “ความเข้าใจผิด” (misconception) ในความเป็นตัวเรานี้ออกไปซึ่งเป็นรากของอารมณ์ขุ่นมัวเศร้าหมองต่างๆสาเหตุแห่งความทุกข์ งานหลักของผู้ต้องการความสุขแท้จึงเป็นการละทัศนคติที่คอยรักและเอาใจใส่ตัวเราเอง โดยการฝึกเพิ่มโพธิจิตและเพิ่มการรักและเอาใจใส่ผู้อื่นมากขึ้น (removal of a self-cherishing attitude through the practice of bhodhichitta and the cultivation of an infinite other-cherishing attitude.) ซึ่งแนวพุทธศาสนามหายานนี้เน้นความรักเมตตาและปัญญาเป็นสองปีกหลัก (compassion and wisdom) โดยเรียกจิตใจเปี่ยมล้นเมตตานี้ว่าโพธิจิต เมื่อเราเทียบกับพระพุทธศาสนาแนวเถรวาทที่บ้านเราคุ้นเคยกันนั้น ปัญญา เพื่อการละความเป็นตัวตนของเรานั้นเป็นเป้าหมายหลักไม่ต่างกับทางมหายาน เพียงแต่ทางมหายานเน้นหนักในเรื่องความรักความเมตตามากพอๆกับปัญญา ซึ่งเป็นการมองเห็นและเอาใจใส่ผู้อื่นมากกว่าตัวเอง อีกนัยหนึ่งนั่นก็คือการลดอัตตาตัวตนจากการมองเห็นและใส่ใจผู้อื่นมากขึ้นนั่นเอง การเน้นความรักความเมตตานี้เป็นวิธีที่ง่ายต่อทุกคนทุกศาสนาหรือแม้แต่ไม่นับถือศาสนาอะไร ทุกคนมีความสุขได้ง่ายๆจากการที่ได้รับความรักความเมตตาจากผู้อื่น ในทางกลับกันผู้ให้ความรักความเมตตาเองก็มีจิตใจชุ่มชื่นได้ทันทีเมื่อเรามีความรักความเมตตาเกิดขึ้นในจิตใจ ซึ่งเมื่อความรักความเมตตานี้ได้รับการสนับสนุนจากปัญญาด้วย จะช่วยทำให้เข้าสู่การละตัวตนหรือหนทางแห่งความสุขแท้ยิ่งขึ้น แนวคิดแห่งความสุขจะชัดเจนยิ่งขึ้นเมื่อเราศึกษาเพิ่มขึ้นและปฏิบัติเพิ่มขึ้นในชึวิตประจำวัน ยิ่งเราทันต่อการดึงเข้าหาตัว หรือการเข้าใจผิดในความเป็นตัวเราของเรามากเท่าไหร่ ความทุกข์ก็ลดลงได้มากเท่านั้น ความสุขแท้มีให้สัมผัสได้เรื่อยๆไปจนกว่าจะสุขถาวรจากการหลุดพ้นจากสังสารวัฏ หนทางเดินนี้ยาวไกล แต่รื่นรมย์ ทันทีที่เราเพิ่มความรักความเมตตาต่อสรรพสัตว์ทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นคนใกล้ชิดในครอบครัว เพื่อนร่วมงาน คนที่ไม่ค่อยชอบพอกัน หรือสิ่งมีชีวิตต่างๆทั่วไป ตลอดจนละความอหังการ การจับยึดความเป็นตัวตนลง ความสุขสงบก็เพิ่มมากขึ้นได้ในชีวิตประจำวัน ปีใหม่นี้จึงจะเป็นปีที่เราได้ฝึกฝนตนกันมากขึ้น มีความสุขมากขึ้น ไม่ว่าสถานการณ์เศรษฐกิจการเมืองสังคมสิ่งแวดล้อมรอบข้างจะเป็นอย่างไร ขอความสุขแท้มีแก่ทุกท่าน บทความสำหรับประชาชาติธุรกิจ คอลัมน์ การบริหารงานและการจัดการองค์กร ตอนที่ ๙๘ เรื่อง ส.ค.ส.—ส่ง “ความสุข” โดย ดร.มิชิตา จำปาเทศ รอดสุทธิ สถาบันการบริหารและจิตวิทยา
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
, www.ThaiBoss.com, www.michita.com ๐-๒๙๙๒-๒๑๒๒ แฟกซ์ ๐-๒๕๓๖-๔๑๓๖ |